Bu Paralar Nereye Gitti?

Bugün Cem Dizdar’ın bir yazısını okudum. Yazının temel argümanı; ligimizde kontrolsüz bir para harcandığı ve, bu kadar paranın olduğu her yerde olduğu gibi, ligimizin futbol pazarında da bu işten nemalananlar olduğu. Futbolcuların ve menajerlerin işinin futboldan para kazanmak olduğu düşünülürse, bunda garip bir şey yok. Zaten yazıda da, asıl sorun olarak, bu piyasadan haksız kazanç elde eden ve belki de piyasanın bu kadar yükselmesine sebep olan “simsarlar, ‘görünmez aracılar’, ‘karşılıklı çıkarcılar” zikredilerek, yozlaşmanın altı çizilmiş. Futbol habitatımızın kirliliği konusuna da, en azından kendi açımdan, bir itirazım olamaz.

Bana bu yazıyı yazdıran ise, bu ortamın ve genel finansal kötü yönetimin örneği olarak, 2012 sonrası Beşiktaş’ın örnek gösterilmesi oldu. Cem Bey’in bu tutumu “her şartta muhalif” arkadaşlarımızı sevince boğup, yazı çokça paylaşılmaya başlayınca, en azından bizleri okuyanların doğru bilgilenmesi açısından, “paralar gitti paralar” şeklinde arka arkaya yazılan sayıların ne anlam ifade ettiğine dair beraber bir zihin jimnastiği yapalım istedim.

Birazdan detaylara gireceğiz. Yazının tamamı da bu yazının altında, sizin de kendi fikrinizi oluşturmanız için yer alır. Ama yazıda kalem kalem yapılan hesapların ve o hesapların sonucu tutarların nasıl yorumlandığını en baştan paylaşmak istedim:

Özetle, 2012-17 arasındaki teknik adam ve futbolcu alışverişlerindeki fark Beşiktaş aleyhine (yine kabaca) 159 MİLYON 900 BİN EURO’dur. Bizim parayla yazmak gerekirse yaklaşık 659 MİLYON TÜRK LİRASI’dır…”

Bu cümleyi okuduğunuz zaman ne anlıyorsunuz? 2012-2017 arası Beşiktaş’a bir takım oyuncu ve teknik adamlar gelmiş (alınmış), bir takım oyuncu ve teknik adamlar da gitmiş (satılmış/gönderilmiş). Bu alış verişlerde muhatap kulüplerin ve Beşiktaş’ın birbirlerine ödedikleri tutarları çıkardığınızda da Beşiktaş aleyhine 160 Milyon € bir fark oluşmuş.

E ama yazıda anlatılan o değil?

Bu tutar transfer ettiğimiz oyuncularımıza 2012-2017 arasında ödediğimiz tüm maaşların ve net bonservis giderlerimizin toplamı. Yani 5 sezon boyunca sahaya bir takım çıkarmamızın toplam maliyeti. Yıllık 32 milyon €. Galatasaray’ın geçen yıl salt maaş maliyeti 95 milyon € idi. Bu yıl 65 milyon €’ya düşüreceklerine dair UEFA ile anlaşma yaptılar. Biz geçen 5 sezonda maaş + bonservis olarak yıllık 32 milyon € ödemişiz ve bunun için dövünmemiz gerekiyor. Yok canım, sen yanlış anlamışsındır diyorsanız buyurun beraber bakalım.

Kulüplerdeki savurgan hatta takımı iflasa sürükleyebilecek bu ‘bilinçli politikaları’ açık kaynaklardan -KAP, kulüp resmi siteleri, internette kolaylıka ulaşılabilecek transfer marketler ya da basın gibi – rahatlıkla takip edip, sonuçları derleyebilirsiniz. Ben de öyle yapıp, arkadaşların da yardımıyla hafıza yoklaması, arşiv taramasıyla Beşiktaş’ın 2012 yılından itibaren içine düşürüldüğü transfer sarmalına kabaca şöyle bir göz attım… Gördüm ki, durum ciddi anlamda tedirgin edici… 2012-16 yılları arasında 50 (elli) oyuncu transfer eden Beşiktaş, bunlardan 22’sini, teknik adamların da sıklıkla şikayet ettiği defans bölgesini onarmak için almış. Dağılım şöyle; 4 kaleci, 3 sağ bek, 9 stoper, 6 sol bek. Bu bölge için yapılan harcama miktarı (kabaca) 27 MİLYON EURO.

Bu bölümde 2012 yılından itibaren 50 oyuncu aldığımız 22’sini defansa aldığımız defansa aldıklarımıza 27 milyon € harcadığımız gibi aşağıdaki hesaba bir etkisi olmayan bilgiler verilmiş. Anlam bütünlüğü kaybolmasın diye alıntıladım. Yoksa bir kulübün finansal tablolarını “kaç sol bek almış” üzerinden değerlendirmenin konuşulacak bir tarafı yok.

Toplam 129.5 milyon Euro

Aynı yıllar arasında 5 ayrı teknik direktörle çalışmış Fikret Orman yönetimleri. Şimdi… 50 oyuncuya ödenen ve ödenecek olan toplam rakam (kabaca) 129.5 MİLYON EURO. Bu oyuncuların kulüpleri için ise Beşiktaş’ın altına girdiği taahhüt (kabaca) 54 MİLYON 600 BİN EURO. Beş teknik direktör için fesih ve tazminatlar dahil ödenen para (kabaca) 11 MİLYON 300 BİN EURO. Harcamaların toplamı ise (kabaca) 195 MİLYON 400 BİN EURO. Eklenmesi gereken not da şu; futbolculardan üçü ile 2017, altısı ile 2018, beşi ile 2019 üçü ile de 2020 yılına kadar sözleşme yapılmış. Beşiktaş 2012-17 yılları arasında ise Demba Ba, Atınç Nukan, Ersan Adem Gülüm, Jose Sosa’dan 32 MİLYON 500 BİN EURO, kiralık gönderdiği Gökhan Töre’den ise 3 MİLYON EURO gelir elde etmiştir.

Şimdi kalem kalem bakalım. Transfer ettiğimiz 50 oyuncuya 5 sezon boyunca ödediğimiz ve ödeyeceğimiz toplam maaş 129.5 milyon €. Yani yıllık maaş bütçemiz 26 milyon €. Ben bunu yazdıktan sonra “bir de bu paralarla şampiyonluğa oynadık ve şampiyon olduk, sizi tebrik ediyorum” gibi bir şey beklerdim ama nedense yaşanmamış bu. Bedavaya oynayacak oyuncularla şampiyonluğa oynamayı düşünmüyorsanız bir maaş giderimiz olacak. 26 milyon €’luk tutar da bizim bunu çok düşük bir bütçeyle gerçekleştirdiğimizi gösteriyor. Bunun nesinden şikayet edildiğini anlamadım. Yukarıda Galatasaray’ın bütçesini yazmıştım, Fener’in de benzer olduğunu herhalde tahmin edersiniz.

Gelelim ikinci kaleme. 2012’den beri 54.6 milyon € bonservis ve 11.3 milyon € teknik direktör giderimiz olmuş. Yani 50 futbolcuya oyuncu başına ortalama 1.1 milyon € bonservis ödemişiz ve teknik direktörlerimiz bize sezon başına 2.26M€’ya gelmiş.

Burada bir de sattığımız ve kiraladığımız oyuncular var. Yazıda tutar 35.5 milyon € olarak verilmiş. Tam tutar 42.24 milyon €.

Ama burada biz bu hesaplar yapılırken yapılmamış olan bir iyi niyeti devreye sokalım. Bu tutarın 14.53 milyon €’su Holosko, Cenk, Tanju, Ersan ve Atınç gibi devir alınan kadrodan gelen oyunculardan elde edilen gelirler. Özellikle Ersan ve Atınç’tan gelen paralar yönetimin başarısı ve bu oyuncular kadroya geri döndüler ama biz bu kısmı miras kabul edelim. Yani bu yönetim 35.5-14.5= 21 milyon €’luk bonservis geliri elde etmiş olsun.

Yani net bonservis giderimiz 54.6-21=33.6 M€ olsun. (Yıllık 6.72 milyon €)

Bu bize genel toplamda ne anlatır:

2012 yılından itibaren bu yönetim 33.6 M € net bonservis bedeli harcayarak piyasa değeri kağıt üstünde 115 milyon € gözüken, hadi o tutar şişirilmiş olsun; kurmaya kalksanız minimum 90-95 milyon €, satmaya kalksanız minimum 60 milyon € edecek bir takım kurmuş.

Bu takımı yıllık ortalama (26 milyon € futbolcu + 2.26 teknik direktör) 28 milyon € maaş bütçesiyle şampiyonluğa oynatmış ve çok daha yüksek bütçeli rakiplerini geride bırakarak geçen yıl şampiyon yapmış.

Ve bu tablo bir transfer sarmalının ve felaketin habercisiymiş he mi?

Kötümser yıllık geliri 100 milyon € olan bir takımın, bu gelirleri elde etmek için sahaya eli yüzü düzgün bir takım çıkarması gerektiği ve bunun da bir maliyeti olduğu dışında yukarıdaki tablodan ne gibi bir “temel tez” çıkar ben anlamadım. Kendi rakamlarıyla yıllık 6.72 milyon bonservis + 28 milyon maaş bütçesi karşısında, yıllık 100 milyon € geliri olan bir takım için “mütevazi” dışında bir şey söylemenin de iyi niyetli olmadığını düşünüyorum.

Cem Bey bir de; Eminim bu kabaca verilere “Ama şu da şöyle bu da böyle” diyerek minimal düzeltmelere gidip ‘temel tezi’ boşa çıkarmaya çalışan ‘Büyük Beşiktaşlılar’ da olacaktır. Onlara da şunu öneririm; ‘maç başı ücretler’, ödenmiş ya da ödenecek menacer payları ya da yeni moda uygulama olan ‘imza paraları’ bu hesaba dahil değildir. O minimal düzeltmeleriniz için bu paraları ‘harcanmamış, yok sayabilirsiniz!’” diyerek bonkör davranmış.

Eklenmesi gereken not da şu; futbolculardan üçü ile 2017, altısı ile 2018, beşi ile 2019 üçü ile de 2020 yılına kadar sözleşme yapılmış.” Burada ufak bir şeymiş gibi bahsedilen, o 129 milyon € maaş giderinin içinde, 2020 yılına kadar, ödeyeceğimiz bazı maaşların da olduğu. Onlar da şimdiden hesaba katılmış. Bizim de Cem Bey tarafından verilen rakamlardan yola çıktığımız için “miras kalan oyuncuların maaşları” gibi “minimal düzeltmelere” ihtiyacımız olabilir. “Öz Beşiktaşlılar” bu bizim onları kırmamak için harcanmış gibi hesapladığımız “kontratların vadesi gelmemiş tutarlarını da maliyete kattıkları” bölümü o paralara eşleyip yok sayabilirler.

 

Cem Fante / @johncelinefante

 

Cem Dizdar’ın yazısı için tıklayınız

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.